BilimMayıs 23, 2022

“Gülmekten ölmek” hakikaten mümkün mü? En azından bir kişi için karşılık “evet”

Gülmekten ölmek kelamını duymuş olabilir ve hatta size çok komik gelen bir olay yahut kıssayı tanımlamak için kullanmış olabilirsiniz. Ancak ...

Gülmekten ölmek kelamını duymuş olabilir ve hatta size çok komik gelen bir olay yahut kıssayı tanımlamak için kullanmış olabilirsiniz. Ancak tarih boyunca en azından bir kişi, bu kelamı gerçeğe dönüştürmüş: Yunan filozof Solili Hrisippos (Chrysippus of Soli).

Vefatına sebep olan “katil latife” ise birinci bakışta çok garip görünüyor. Lakin muhtemelen yaşandığı sırada orada olmanız gereken şakalardandı. Bir eşeğin bütün incirlerini yediğini gördükten sonra, şakacı Hrisippos, yakındaki birine ona içmesi için biraz şarap vermesini söyledi. Daha sonra da hayatını kaybedene kadar gülmeye devam etti.

Bu ölümcül latife, orjinal olarak Diogenes Laertius tarafından yazılan ve daha sonra R. D. Hicks tarafından çeviri edilen Lives of Eminent Philosophers, Cilt I’de detaylı olarak anlatılıyor: “Kimi beşerler onun çok gülme krizinden öldüğünü söylüyor. Eşeğini incir yerken görünce ona biraz şarap verilmesini istediğini söyledi ve sonra o denli şiddetli güldü ki öldü.

Lakin, Mikhail Bakhtin‘in yazılarına inanılacak olursa, o gün latifeden ölen tek kişi Hrisippos değildi. Differences mecmuasında yayınlanan bir araştırma makalesinde belirtilene nazaran “Hrisipppos ve Üstat Janotus birlikte kahkahaya boğuldu ve birlikte öldü.

Bir Yunan filozofu ve arkadaşını incirleri bitiren bir eşeğin şarap içmesine vefatına güldüğünü hayal etmek ne kadar garip olursa olsun, vefatları iki bin yıldan fazla bir müddettir anlatılıyor ve yorumlanıyor. Bu nedenle, vefat nedeninin ne olduğunu kesin olarak bilmek güç ve Yunanlıların bugün kullandığımız mevt sonrası soruşturma çeşitlerine erişimleri olsaydı, muhtemelen farklı bir sonuca varabilirlerdi.

Bakhtin’in yaptığı son anların bir anlatısı, katiyetle sevinçli bir imaj çizmiyor: “Bu gözyaşı nemlerini bastıran ve onları optik sonlardan dışarı çıkaran beyin unsurunun şiddetli sarsıntısıyla gözleri sulandı.

Science Focus’tan Dr. Claire Asher‘ın söylediğine nazaran, gülmekten ölmek hakikaten mümkün. Lakin bu hadiseler ender ve kalp krizi yahut boğulmayı tetikleyen bir kahkaha nöbeti etrafında toplandığı düşünülüyor.

Örneğin Bill Oddie‘nin 70’lerin güldürü gösterisi The Goodies, İngiltere’de yaşayan Alex Mitchell‘in 30 dakikalık bir kahkahanın akabinde ölümcül bir kalp krizi geçirmesiyle bu türlü bir vefatı tetikledi. Hekimler daha sonra Mitchell’in kızına, babasının da vefatına neden olabileceğine inandıkları Uzun QT Sendromu teşhisi koydu.

paylaş
Telefon
Whatsapp
Teklif Al
E-Posta
Projeler