BilimHaziran 3, 2022

İster 10, ister 80… Yaşınız kaç olursa olsun, karaciğerinizin yaşı üçü geçmiyormuş

Karaciğer, bedeni zehirli hususlardan temizlerken aldığı tertipli darbeden kurtulmak için kendini yenileme yeteneğine sahip, hayat için ...

Karaciğer, bedeni zehirli hususlardan temizlerken aldığı tertipli darbeden kurtulmak için kendini yenileme yeteneğine sahip, hayat için kesinlikle gerekli olan bir organ. Vazifesi sebebiyle bu organın çalışma sırasında hasar görmesi yaygındır ve bu nedenle kendini onarmak da misyonunun bir modülüdür. Fakat uzun yıllardır, bedenin kendini onarma kabiliyeti azaldıkça bu yenilenmenin canlılığını kaybettiği varsayılmıştır.

Cell Systems’de yayınlanan yeni araştırma, ölmüş, genç ve yaşlı insanların karaciğerlerini karşılaştırarak karaciğerin “yaşının” biz yaşlıyken bile genç kaldığını gösteren şaşırtan sonuçlar verdi. Kimi uzun ömürlü hücreler yaklaşık 10 yıl boyunca varlıklarını korusalar da, çalışma ortalama karaciğer hücresi yaşının en fazla üç yıl olduğunu bildirdi.

TU Dresden’deki Dresden Rejeneratif Tedaviler Merkezi (CRTD) araştırma kümesi önderi Dr. Olaf Bergmann yaptığı açıklamada, “20 yaşında yahut 84 yaşında olmanız fark etmiyor; karaciğeriniz ortalama olarak üç yaşın altında kalıyor” diyor.

Araştırmacılar, insan karaciğer hücrelerinin yaşını direkt pahalandırmak için 20 ile 84 yaşları ortasındaki bir küme beşerden ve ölmüş insanlardan alınan karaciğer örneklerini tahlil ettiler. Sıklıkla antik yapıtların yaşını belirlemek için kullanılan radyokarbon tarihleme insan dokusuna uygulanamıyor olsa da, araştırma, insanların yer üstü nükleer testlerle olan geçmişinden yararlanmayı başardı.

Yerüstünde nükleer testlerin yapılması 1963’te yasaklandı, fakat 1950’lerde atmosfere muazzam ölçülerde radyokarbon salmıştı ve bu da hayvanların DNA’sına damladı. Bergmann, bu “ihmal edilebilir ölçülerin ziyanlı olmadığını” söylerken, insan dokusunda tespit edilip ölçülebildiğini belirtiyor: “Kıymetleri atmosferik radyokarbon düzeyleriyle karşılaştırarak hücrelerin yaşını geriye dönük olarak belirleyebiliriz.

Karaciğer hücrelerinin yaş ölçümü, geldikleri insanın yaşı ne olursa olsun, çoklukla üç yaşından küçük olduklarını, yani birçok durumda karaciğerin yenilenmeye devam ettiğini ve hayatımız boyunca genç kaldığını gösterdi. Fakat bu sonuç, tüm hücreler birebir oranda yenilenmediği ve kimileri on yıla kadar yaşamaya devam ettiği için hasarın birikemeyeceği manasına gelmiyor.

Bergmann, “Kimi araştırmalar, karaciğer hücrelerinin uzun ömürlü olma muhtemelliğine işaret ederken, başkaları sabit bir devir gösterdi. İnsanlarda neler olduğunu bilmek istiyorsak, insan karaciğer hücrelerinin yaşını direkt değerlendirmenin bir yolunu bulmamız gerektiği bizim için açıktı” dedi.

Araştırma, direkt insanlarda hücre yenilenmesini incelemenin teknik olarak çok sıkıntı olduğunu kabul ediyor. Fakat insan organı yenilenmesinin altında yatan hücresel ve moleküler sistemler hakkında eşsiz bilgiler sağlayabilir.

Telefon
Whatsapp
Teklif Al
E-Posta
Projeler